Το Κάστρο του Στανού βρισκόταν κοντά στο Μοναστήρι Ζιδανίου & το Μικροβαλτο, και όχι στο Μοναστήρι της Ζάμπορδας - Έτσι και η σωστή ονομασία θα ήταν σήμερα Κάστρο Ζιδανίου (Οφειλόμενη διόρθωση, του Σταύρου Π. Καπλάνογλου) Εκτύπωση
Παρασκευή, 05 Ιούνιος 2020 02:16
kastrzidan 1Πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύσαμε  ένα άρθρο για τα Κάστρα των δήμων Σερβίων και Βελβενδού ανάμεσα σε αυτά ήταν και το Κάστρο (Φρούριο) Στανός. Ξεκινώντας την αναφορά για αυτό το φρούριο βάλαμε στην επικεφαλίδα ΚΑΣΤΡΟ ΖΑΒΟΡΔΑΣ- ΦΡΟΥΡΙΟ ΣΤΑΝΟΣ...

...και ενώ αναφερόμαστε στην συνέχεια συνεχώς για το Ζιδάνι (Ζηάνη, ή Ζητάνη ή Ζιτάνοι) δεν διορθώνουμε το λάθος για την ονομασία που θα έπρεπε να είχε σήμερα σαν ΚΑΣΤΡΟ ΖΙΔΑΝΙΟΥ.
Το λάθος επεσήμανε η καλή ιστοσελίδα Mikrovalto.gr την οποία ευχαριστούμε ιδιαιτέρως, προφανώς και έχει δίκαιο.
Στην περιοχή βρίσκονται 3 μοναστήρια για τα οποία και κάνουμε μια μικρή αναφορά με την ευκαιρία αυτή στην συνέχεια.
Δυστυχώς το λάθος το επαναλάβαμε και στον σχεδιασμό του χάρτη με τα κάστρα
Ζητούμε συγγνώμη για το λάθος, ελπίζω στο μέλλον να είμαστε πιο προσεκτικοί.
Στο νέο χάρτη που σχεδιάσαμε το φρούριο βρίσκεται στην σωστή θέση δίπλα στο Μικρόβαλτο.

Ιερά Μονή της Παναγίας Ζιδανίου
Στα Καμβούνια όρη, πολύ κοντά στο χωριό Μικρόβαλτο και δίπλα ακριβώς από το εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο αμιάντου, βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας της Ζιδανιώτισσας.
Το επώνυμο προέρχεται από το παλιό χωριό Ζιδάνι ('χωρίον Ζητάνη' σύμφωνα με τον κώδικα της Ζάβορδας), που δεν υπάρχει πια και βρισκόταν στην τοποθεσία αυτή. Σημαντικότατο έμβλημα της μονής η παμπάλαια εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας της Παντάνασσας.
Το 1854 οι Τούρκοι πυρπολούν το μοναστήρι σε αντίποινα για το επαναστατικό κίνημα του Θεόδωρου Ζιάκα.
Το μοναστήρι ιδρύθηκε κατά το 16ο αιώνα  όπως γράφει σε κάποια δημοσίευση του παλαιότερα το mikrovalto gr. για '' Το Μοναστήρι της Παναγίας Ζιδανίου'' με υπογραφή ''Γ.Μ./mikrovalto.gr''                                                                                      
''Κατά την επικρατέστερη άποψη, σε κάποια ιστορική φάση οι Τούρκοι κατέστρεψαν το μοναστήρι των Αγίων Θεοδώρων στα Σέρβια και το ναό με την εικόνα της Παναγίας. Διασώθηκε η εικόνα την οποία το 1541 άνθρωποι ευσεβείς τη μετέφεραν για ασφάλεια στο δασωμένο Ζιδάνι και την εναπόθεσαν σε κάποιο εξωκλήσι στη θέση “Συκιές” ανατολικά του χωριού.
Γύρω από το ξωκλήσι αυτό αναπτύχθηκε το μοναστήρι, που στα τέλη του 17ου αιώνα ήταν καλά οργανωμένο, αφού στο γνωστό κώδικα της Ζάβορδας υπάρχει εγγραφή “Μοναστήροι Ζιτάνοι”.
Το 1919 κτίσθηκε το νέο καθολικό, ο σημερινός ναός Γενεθλίου της Παναγίας της Ζιδανιώτισσας.
 Το μοναστήρι έπαιξε σημαντικό ρόλο στους Εθνικούς μας αγώνες για την απελευθέρωση, η Μονή Ζιδανίου ήταν παρούσα με πλούσια και πολύτιμη δράση. Είναι χαρακτηριστική η βοήθεια των μοναχών στη μεταφορά όπλων και πολεμοφοδίων από τη Θεσσαλία στη Μακεδονία, με την ΄Σπαρτίνα' (τροχαλία), στις δύο όχθες του Αλιάκμονα.
Το μοναστήρι γιορτάζει την 8η του Σεπτέμβρη το γενέθλια της Παναγίας. Από την προηγούμενη ημέρα καταφτάνει η μεγάλη πομπή των καβαλάρηδων, που συμπεριλαμβάνει νέους από την ευρύτερη περιοχή και μαζί με τεράστιο πλήθος κόσμου.

Μονή Ζάβορδας -  Ιερά Μονή του Όσιου Νικάνορα
Σε ένα καταπράσινο πλάτωμα του όρους Καλλίστρατο, με μαγευτική θέα πάνω από την κοιλάδα του ποταμού Αλιάκμονα, κοντά στο χωριό Παναγιά των Γρεβενών, δεσπόζει η περίφημη Ιερά Μονή του Όσιου Νικάνορα, αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Σωτήρα. Είναι γνωστή και ως Μονή Ζάβορδας, λόγω του ομώνυμου χωριού που υπήρχε στην περιοχή και δεν σώζεται σήμερα.
Η μονή ιδρύθηκε από τον όσιο Νικάνορα από τη Θεσσαλονίκη, πιθανότατα κατά την τρίτη δεκαετία του 16ου αιώνα.  Στη βόρεια και νότια πλευρά, σε μεταγενέστερη φάση, πιθανόν τον 18ο αιώνα, προστέθηκαν δύο συμμετρικά παρεκκλήσια, του Αγίου Αθανασίου και του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου, αντίστοιχα.
Στις εγκαταστάσεις της υπήρχε σχολείο, που εξελίχθηκε σε σπουδαίο εκπαιδευτικό κέντρο της Μακεδονίας με συνεχή λειτουργία έως το 1912.
Η μονή είναι ανδρική και πανηγυρίζει στις 6 (Μεταμόρφωση του Σωτήρα) και 7 Αυγούστου (ημέρα Κοίμησης του όσιου Νικάνορα).

Μονή Λαρίους - Ιερα Μονή Αγίας Τριάδας Λαριούς, Χρώμιο Αιανής, Κοζάνη
Bρίσκεται περίπου 40 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Κοζάνης και 15 περίπου χιλιόμετρα από την Αιανή, στην αριστερή όχθη του Αλιάκμονα.
Ανάμεσα στα βουνά και τους λόφους σχηματίζεται μια κοιλάδα, την οποία διασχίζει ο ποταμός Αλιάκμονας, και που ξεπροβάλλει ανάμεσα από ένα άγριο φαράγγι νοτιοδυτικά της Μονής.
Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας είναι από τα παλιά χρόνια γνωστό στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης και των Σερβίων με το όνομα Ιλαρίων ή Λαριού.
Η προφορική παράδοση όμως λέει  ότι το Μοναστήρι της Λαριούς χτίστηκε τον 11ο αιώνα.
Το φράγμα της ΔΕΗ στην περιοχή και η τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε πήρε το ονομά της από την Μονή Ιλαρίωνος, το έργο αυτό όμως, δυστυχώς κατέστρεψε ένα σημαντικό τμήμα του φυσικού περιβάλλοντος.

kastrzidan 1